مرکز نشر اسراء ، ناشر اختصاصی آثار آیت الله جوادی آملی، در سال 1372 شمسی آغاز به کار نمود؛ تولید آثار مکتوب با کیفیت مطلوب و استاندارد، عرضه سریع، به موقع، با قیمت مناسب و پیشتیانی محصولات ، بستر سازی دسترسی آسان، سریع و کم هزینه مخاطبان داخل و خارج کشور به محصولات، حضور در نمایشگاه های بین المللی داخلی و خارجی از وظایف و ماموریت این مرکز می باشد.
پایگاه اطلاع‌رسانی اسراء: نشست تخصصی «تحلیل کارکرد لذت و عاطفه در نظام تولید نسل و پایداری خانواده از منظر آیت‌الله جوادی آملی» با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحمید مردانی، استاد حوزه و دانشگاه، روز چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه در محل بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحمید مردانی در این نشست تخصصی، با تبیین دیدگاه آیت‌الله العظمی جوادی آملی درباره جایگاه لذت، شهوت و عاطفه در نظام خانواده، اظهار کرد: در منظومه فکری آیت‌الله جوادی آملی، لذت، شهوت و عاطفه نه پدیده‌هایی پلید و رهاشده، بلکه ابزارهایی حکیمانه در نظام تکوین و تشریع و در مسیر تعالی انسان به شمار می‌روند.
وی با اشاره به تفاوت میان انگیزه و هدف در نظام آفرینش، بیان کرد: یکی از مبانی مهم در اندیشه آیت‌الله جوادی آملی، تفکیک میان محرک و انگیزه از یک‌سو و هدف و غایت از سوی دیگر است. بر این اساس، لذت جنسی، پاداش و محرکی تکوینی برای پذیرش دشواری‌های تولید نسل و تربیت فرزند است، اما هدف نهایی رابطه زناشویی به ارضای غریزه و کامجویی محدود نمی‌شود.
وی با تأکید بر اینکه تقلیل رابطه زناشویی به کامجویی، بنیان خانواده را آسیب‌پذیر می‌کند، گفت: لذت حسی ذاتاً زوال‌پذیر است و با گذشت زمان و کاهش قوای جسمانی، نمی‌تواند به‌تنهایی ضامن استمرار زندگی مشترک باشد. اگر رابطه زن و مرد صرفاً بر محور لذت جنسی شکل بگیرد، با کاهش این لذت، ارکان خانواده نیز در معرض سستی و فروپاشی قرار می‌گیرد.
مودت و رحمت؛ فراتر از کشش غریزی
استاد مردانی با اشاره به آیه ۲۱ سوره مبارکه روم، «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً»، اظهار کرد: در نگاه آیت‌الله جوادی آملی، هدف از پیوند زناشویی صرفاً پاسخ به نیازهای غریزی نیست، بلکه رسیدن به آرامش، مودت و رحمت است. زن و مرد از حقیقت انسانی مشترکی برخوردارند و رابطه آن‌ها بر اساس همتایی انسانی و آرامش متقابل شکل می‌گیرد، نه برتری جنسیتی.
وی با تبیین تفاوت مودت و رحمت در زندگی مشترک، بیان کرد: مودت محبتی فراتر از میل غریزی است که در رفتار، گفتار و ایثار متقابل جلوه پیدا می‌کند و پیوند قلبی زن و مرد را در آغاز زندگی مشترک شکل می‌دهد. اما رحمت، جنبه حمایتی و عاطفی عمیق‌تری دارد که به‌ویژه در زمان بیماری، کهولت، پیری و ناتوانی یکی از زوجین آشکار می‌شود.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: مودت بیشتر در دوران جوانی، توانمندی و شادابی نمود پیدا می‌کند، اما رحمت زمانی خود را نشان می‌دهد که یکی از زوجین به دلیل بیماری یا ناتوانی جسمی، نیازمند مراقبت و حمایت دیگری باشد. در چنین شرایطی، همسر به‌جای رها کردن طرف مقابل، با بخشش، ایثار و مراقبت بی‌چشمداشت در کنار او می‌ماند. این همان حقیقت رحمت است که پایداری خانواده را تا پایان عمر تضمین می‌کند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از زندگی همسران جانبازان اظهار کرد: مراقبت و همراهی همسری که سال‌ها از جانباز خود نگهداری می‌کند، جلوه‌ای از رحمت و عاطفه عمیق انسانی است؛ محبتی که به توانایی جسمی و برخورداری از لذت‌های مادی وابسته نیست و از پیوندی عمیق‌تر سرچشمه می‌گیرد.
تولید نسل؛ فراتر از یک فرایند زیستی
استاد مردانی در ادامه، تولید نسل را در اندیشه آیت‌الله جوادی آملی فراتر از یک فرایند صرفاً زیستی دانست و گفت: تولید نسل در جهان‌بینی قرآنی، انتقال امانت الهی و زمینه‌سازی برای پرورش خلیفه الهی در زمین است. از این منظر، نظام تولید مثل صرفاً برای افزایش تعداد انسان‌ها طراحی نشده، بلکه غایت آن تربیت نسلی شایسته و برخوردار از صلاحیت ایمانی و اخلاقی است.
وی با اشاره به آیه ۲۲۳ سوره مبارکه بقره، «نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّىٰ شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ»، بیان کرد: در تبیین این آیه، رابطه زناشویی با غایتی فراتر از لذت حسی پیوند می‌خورد و انسان به آینده و نتیجه ماندگار این رابطه توجه پیدا می‌کند. بر این اساس، پرورش فرزند صالح می‌تواند از مصادیق عمل صالح و ذخیره‌ای برای آخرت انسان باشد.
حجت الاسلام و المسلمین مردانی تصریح کرد: در این نگاه، صرف کثرت تولد نمی‌تواند هدف نهایی نظام جمعیت باشد، بلکه کیفیت تربیت نسل و پرورش انسان شایسته اهمیت اساسی دارد. رعایت حلال و حرام در تأمین معاش، سلامت نفسانی، آداب معاشرت و انتخاب همسر شایسته و دیندار، از جمله مقدمات دستیابی به این هدف است.
وی با تأکید بر ضرورت حاکمیت عقلانیت در سیاست‌گذاری جمعیت افزود: حکمرانی جمعیت نباید صرفاً بر اساس شعارهای مقطعی و تأکید بر افزایش تعداد فرزندان شکل بگیرد، بلکه باید به غایت قرآنی تولید نسل، یعنی تربیت انسان صالح و زمینه‌سازی برای تحقق خلافت الهی توجه داشته باشد.
حفظ حریم خانواده و مهار لذت در چارچوب حیا و تقوا
استاد مردانی با اشاره به جایگاه حیا و تقوا در نظام خانواده اظهار کرد: اسلام نه‌تنها لذت حلال را سرکوب نمی‌کند، بلکه آن را در چارچوب نکاح شرعی، حیا و طهارت به رسمیت می‌شناسد و هدایت می‌کند. آنچه سلامت خانواده و جامعه را تهدید می‌کند، ابتذال لذت و خروج تمتعات جنسی از حریم خانواده است.
وی افزود: هنگامی که تمتعات جنسی در چارچوب خانواده محدود بماند، جذابیت همسران برای یکدیگر حفظ می‌شود و زمینه استحکام خانواده فراهم می‌آید. همچنین جامعه از تمرکز بر تحریکات غریزی فاصله می‌گیرد و به محیطی برای کار، دانش، پیشرفت فکری و شکوفایی علمی تبدیل می‌شود.
این استاد حوزه و دانشگاه در جمع‌بندی مباحث خود گفت: در دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی، لذت جنسی، عامل کشش و پیش‌پرداخت تکوینی برای پذیرش دشواری‌های تولید و بقای نسل است، اما مودت و رحمت، مقوم بقا و پایداری خانواده به شمار می‌رود. بنابراین، خانواده در جهان‌بینی قرآنی کانونی قدسی است که در آن شهوت در خدمت نسل‌پروری و عاطفه، مودت و رحمت در خدمت تعالی روحی و آرامش پایدار همسران قرار می‌گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: این دیدگاه ظرفیت پژوهشی گسترده‌ای دارد و لازم است با تدوین مقالات علمی و پژوهشی، ابعاد مختلف آن در حوزه حکمرانی جمعیت و خانواده مورد بررسی قرار گیرد.
در بخش پایانی این نشست، به پرسش‌های حاضران درباره نسبت میان لذت، مودت، رحمت و عقلانیت در نظام خانواده و همچنین ارتباط این مفاهیم با حکمرانی جمعیت پاسخ داده شد.
